De Bijbel lezen met een gekleurde bril op

december 20, 2009

We zijn als christenen allemaal verschillend. Qua culturele en kerkelijke achtergrond, opvoeding, ervaring, kennis, karakter etc. En dat speelt mee in de manier waarop we denken en dingen begrijpen. Het beinvloedt de manier waarop we situaties inschatten, omstandigheden interpreteren en hoe we communiceren. En ook ‘kleuren’die verschillen de manier waarop we de Bijbel begrijpen en daarmee ook hoe we die toepassen. Het is net alsof we met verschillende kleuren brillen naar hetzelfde stuk (witte) papier kijken en dan beschrijven wat we zien… In de afgelopen tijd ben ik me daar steeds meer bewust van geworden door contacten met diverse groepen christenen van verschillende achtergronden. Natuurlijk onze eigen Baptisten gemeente, maar ook diverse personen uit verschillende pinkstergroeperingen, Messiasbelijdende Joden en vrienden vanuit de reformatorische kerken – allemaal serieuze volgelingen van Jezus – die de Bijbel liefhebben en willen volgen. Maar wat een verschillen in de manier waarop we de Bijbel interpreteren en toepassen.

Samen met anderen gaan Baptisten gemeentes in grote lijnen uit van de bedelingenleer waarbij er onderscheid gemaakt wordt tussen de diverse perioden die we tegen komen in de Bijbel (meestal wordt dit niet tot in de details uitgewerkt). Het paradijs, de tijd voor de zondvloed en na de zondvloed (de oudvaders). De periode van Israël, de tijd van Jezus, de tijd na Pinksteren, en de toekomst. En steeds wordt er rekening mee gehouden dat God de mensen in zo’n specifieke periode waarschijnlijk op een andere manier benadert dan in een andere periode (hoewel redding in iedere periode gebaseerd is op de genade en het plaatsvervangend sterven van Christus). Gelovigen voor Moses hadden geen geschreven wet om zich naar te richten en wij hebben nu juist weer meer info om naar te leven… In deze visie zijn teksten uit het OT dus niet (direct) van toepassing op ons als gelovigen van nu – hooguit kunnen we er lessen uit leren omdat we als mens in vergelijkbare situaties terecht komen. Een tweede uitgangspunt is dat onze leer gebaseerd wordt op de dingen die in de NT brieven geschreven worden en niet op gebeurtenissen uit de geschiedenis.

Maar een groep Messias belijdende Joden waarmee ik contact heb lezen de hele Bijbel, Oude en Nieuwe testament ‘met een Joodse bril op’. Voor hun is de hele Bijbel door en voor de Joden; Genesis is de introductie op Gods werk door de Joodse geschiedenis; Handelingen is de geschiedenis van de Joodse gemeente van Christus en in hun ogen zijn de christelijke theologen van de juiste interpretatie afgeweken als ze zeggen dat Paulus in zijn brieven de OT wet aan de kant schoof. In hun visie zouden alle gelovigen de wet moeten volgen als leefregel omdat dat de enige manier is om zo dicht mogelijk te leven naar Gods wil. Als God niet verandert, waarom zouden wij ons dan nu anders moeten gedragen dan de Joden in het OT? En dan spreken we hier niet over de zaak of er redding is door de wet… Nee, dat is alleen door geloof in Christus.

Onze Pinkster broeders en zusters bekijken de zaak weer anders. In grote lijnen wordt er in hun denken geen verschil gemaakt tussen gelovigen van verschillende tijden. En dat betekent dat bijbelteksten uit het OT net zo gemakkelijk aangehaald worden als ondersteuning voor wat wij tegenwoordig moeten of kunnen verwachten en doen dan teksten uit het NT. Waarom zou God in vroegere tijden anders met gelovigen om zijn gegaan dan nu? (Hier komt de zgn ‘prosperity’-theologie vandaan) En als iets in Jezus’ tijd gebeurde is het nu toch ook te verwachten? Een duidelijk verschil met de uitgangspunten van de ‘Baptisten’ is dan ook dat vaak de geschiedenis in de Bijbel een maatstaf is voor wat normaal is / zou moeten zijn. En met dat als uitgangspunt worden de NT brieven gelezen en geinterpreteerd. Een heel bekend voorbeeld: omdat in het boek Handelingen iedereen in tongen lijkt te spreken bij het tot geloof komen wordt dit ook de norm voor de gemeente nu. De scheiding tussen het tot geloof komen en de doop met de Heilige Geest als een aparte gebeurtenis is gebaseerd op de Evangelieen en Handelingen. De discipelen geloofden al wel maar kregen later pas de Heilige Geest. Het gaat er hierbij niet om of de uitingen van de Geest mogelijk zijn of niet, maar of ze – op een bepaalde manier aanwezig moeten zijn…

Tenslotte ‘de bril’ van onze reformatorische medechristenen. In de vroege kerkgeschiedenis lezen we hoe de doop van uiterlijk teken langzamerhand een soort reddende handeling werd en zo de gewoonte ontstond om kinderen zo vroeg mogelijk te dopen – voor het geval dat ze zouden komen te overlijden. Dat werd mede geintroduceerd door de theologie van de kerkvaders dat Israël afgedaan zou hebben en de christelijke kerk daarvoor in de plaats was gekomen. In deze visie bestaat de kerk uit alle gelovigen van alle tijden. Het oude verbond werd ‘vervangen’ door het nieuwe verbond en de kinderen werden door de doop ingelijfd in dat verbond, zoals door de besnijdenis de Joodse jongens deel uimaakten van het OT verbond. Door deze kijk op de Bijbel krijg je dus bijna het tegenovergestelde van de leer van onze Messias belijdende Joodse medegelovigen. Het OT wordt als het ware geherinterpreteerd en vaak vergeestelijkt om het zo toepasbaar te maken voor ons als NT gelovigen. Ook de hele kijk op de toekomst wordt sterk beinvloed door deze manier van Bijbellezen.

Vier verschillende manieren van bijbelinterpretatie. En alle vier worden ze uitwerkt en verdedigd door gelovigen die heel serieus met de Schrift om willen gaan. Maar de uitleggingen zijn hier en daar wel tegenstrijdig en creeren daardoor spanning en wrijving op het moment dat ze tegenover elkaar gezet worden binnen één context. De reformatorische theologie geeft heel veel spanning bij de Messiasbelijdende gelovigen. Onze leer over de doop van volwassenen zou heel wat commotie veroorzaken als we die zouden promoten binnen de Hervormde Kerk/PKN… Hetzelfde geldt ook voor het inbrengen van de Pinksterleer over de doop met de Heilige Geest en het spreken in tongen in onze eigen gemeente. We moeten oppassen dat we niet gewild of ongewild een stuk theologie promoten dat niet past binnen de geloofscontext van de groep waar we op dat moment zijn. Daarmee beschadigen we de eenheid van gelovigen en daarmee ook ons getuigenis. Meningsverschillen over bijbeluitleg zijn normaal en onvermijdbaar. Die worden vaak veroorzaakt door het redeneren vanuit verschillende uitgangspunten. Het is daarom belangrijk om open te staan voor het feit dat er andere Christus gelovigen zijn die anders denken dat wij. Je hoeft het niet met elkaar eens te zijn, maar laten we er voor zorgen dat er geen veroordeling plaatsvindt – in publiek of binnenshuis. Verschillen in mening mogen / moeten besproken worden om duidelijkheid te krijgen en van en over elkaar te leren… Maar niet om elkaar zwart te maken…
De oproep om te streven naar de eenheid in het geloof is voor ons allemaal. We moeten ons concentreren op wat ons bindt en de verschillen niet uit laten groeien tot twistpunten die scheiding brengen.
Zoals Paulus zei: “Want hoewel ik vrij sta tegenover allen, heb ik mij allen dienstbaar gemaakt, om er zoveel mogelijk te winnen; en ik ben voor de Joden geworden als een Jood, om Joden te winnen; hun, die onder de wet staan, als onder de wet – hoewel persoonlijk niet onder de wet – om hen, die onder de wet staan, te winnen; hun, die zonder wet zijn, ben ik geworden als zonder wet – hoewel niet zonder de wet van God, want ik sta onder de wet van Christus – om hen, die zonder wet zijn, te winnen. Ik ben voor de zwakken zwak geworden, om de zwakken te winnen; voor allen ben ik alles geweest, om in elk geval enigen te redden.” 1 Kor 9: 19-22

Advertenties

Eén reactie to “De Bijbel lezen met een gekleurde bril op”

  1. Anna Says:

    Hallo Freek & Jing,
    Heel goed, zo’n overzicht van verschillende manieren van Bijbelinterpretaties.
    2 weken terug las ik het boek “Stille Finale” van Henk Vaessen; te koop in Chr. boekhandels, maar ik heb het van de bibliotheek gelezen, via ex-man Ate.
    Daarin lees je hoe diep de visie of interpretatie zit bij de Joden en hoewij over dingen hebben heengebanjerd. ik was geschokt bij het lezen over een steen in de Mariakerk in Wittenberg,(al 4 eeuwen lang) waarop een zeug ligt en waar vele biggetjes liggen te drinken, met hoofden van Joodse rabbies. Dit heeft me steeds bezig gehouden; zo van :wat kan ik er aan doen, nu ik het weet. En toen heb ik Pieter & Heleen Bos van “Serving the Nations” gemaild , hierover. Hij ging eind vorige week naar Duitsland, waar een conferentie was, en zou het onder hun aandacht brengen. Dit boek houdt ons wel een spiegel voor. En ik begrijp de Joden nu veel beter. Het gaat dieper dan begrijpen. Shalom, Anna.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: